Njegovo veličanstvo, sladoled!

dana Aug14 2018

Od ledenih bevandi i sorbeta, do najfinijih kremastih ukusa čokolade, lešnika ili sezonskog voća, sladoled je vekovima važio za dezert namenjen eliti.

Da li ste se nekada zapitali, kada je sladoled zapravo postao proizvod, slatkiš ili dezert dostupan svima, a kojem ni jedno dete, a ni veliki broj odraslih ne može lako da odoli. Verovatno niste i čini vam se kao da je ova nekada nobilna poslastica, oduvek bila dostupna za široke narodne mase. Danas njegova popularnost gotovo da nije zaobišla ni jednu zemlju na svetu, a oni koji su od njega napravili umetnost, italijanski maestri učinili su da ovaj proizvod početkom 20.veka postane dostupan svima

Osvežavajući napitak drevnih Mesopotamaca

Preteče sladoleda datira vekovima pre Hrista. Još u vreme stare Mesopotamije, u drevnom gradu Mari, za kraljevskom trpezom, i to u izuzetnim prilikama, tokom religijskih ceremonija ili banketa, služile su se rashlađene bevande, za koje se sneg i led specijalno donosio sa vrhova dalekih planina.

Ovaj osvežavajući napitak prenosio se među narodima i imperijama, pa dok su arapi usavršavali vekovima tehniku pravljenja shrb-a, tj. sirupa na bazi šećera i začina koji se služio leden ili topao, stari Rimljani su za potrebe pravljenja sorbeta, izradili posebnu cediljku takozvanu„colij nivarum“ napravljenu od zlata ili srebra kako bi što bolje isfiltrirali sneg koji se koristio za pravljenje sorbeta.

Renesansa i demokratizacija sladoleda

Sorbet je vekovima ostao omiljeni dezert na kraljevskim trpezama, a kada je u 16.veku u modernoj Firenci, na dvoru porodice Medići, tada poznati arhitekta Bernardo Buontalenti, u sorbet dodao mleko i jaja, nastaje poslastica, tj. sladoled za kojim će evropska buržoazija poludeti. Upravo su Katarina de Medići i njen asistent, poznati alhemičar i astrolog Kosimo Ruđeri, bili inicijatori razvoja italijanske renesanse u drugim gradovima Evrope, pa tako zajedno sa renesansom, sladoled se seli u Pariz.

Sa dolaskom fjorentinske renesanse u Pariz, u njega dolazi i Siclijanac Frančesko Prokopio dei Colteli, kada 1686. godine otvara prvi kafe bar, takozvani „caffè Procope“ koji i dan danas postoji, a u kojem se služio prvi sladoled u Parizu. Sladoled se ubrzo počeo širiti Evropom, a njegova moderna istorija beleži kraj 18. veka kada još jedan italijan Filipo Lenzi otvara prvu sladoledžinicu u Americi. Dok početkom 19. veka amerikanac Viliiam Le Jung brevetira prvu ručnu mašinu za pravljenje sorbeta I sladoleda. Mašina je svakako olakašala proizvodnju pravljenja sladoleda, ali ne i previše. Za izradu 10 kilograma sladoleda bilo potrebno četvoro ljudi i više sati mešanja, tako da sladoled još uvek ostaje dostupan samo nekolicini, tj. bogatima i privilegovanima.

kalupi za sladoled

Međutim, početkom 20. veka sa nastankom veštačkog leda i mehaničkih mašina, pojavljuju se i ulični prodavci sladoleda, kada ovaj proizvod konačno postaje dostupan i širokim narodnim masama.

muzej Carpigiani

Muzej sladoleda Carpigiani u Bolonji nastao je 2012 godine kao kulturni centar koji kroz interaktivne elemente objašnjava istoriju, kulturu konzumiranja sladoleda i razvoj tehnologije za proizvodnju ove omiljene poslastice.

Prvi sladoled na štapiću, brendiran kao „Motarelo“ nastaje u Italiji 1948. godine, a samo dve godine kasnije pojavljuje se i kornet takozvani „Korneto“. Dok tek 70ih godina sa razvojem bele tehnike, u prodaji se pojavljuje i sladoled u formi porodičnog pakovanja.

reklama za sladoled 60ih godina

Međutim, iako su italijani upravo ti koji su pored izvornog recepta, bili i protagonisti industrializacije sladoleda, u isto vreme tradicionalni zanatski sladoled, ostaje neprikosnoveni broj jedan u Italiji. Dovoljno je reći da u Italiji ima više od polovine sladoledžinica, u odnosu na ukupan broj koliko ih ima u svetu. Sladoledžinice nisu poslastičarnice u Italiji, u njima se prodaje samo sladoled. Svaka od njih je posebna, a veliki majstori vekovima ljubomorno čuvaju svoje recepte.

Tatjana Đorđević

 




Bez komentara, Comment ili Ping

Odgovori na “Njegovo veličanstvo, sladoled!”


« Style.rs i fondacija “Podrži život” – četvrti video “Tramvaj”

RSS trendovi

  • An error has occurred, which probably means the feed is down. Try again later.

RSS revije

  • An error has occurred, which probably means the feed is down. Try again later.

Arhiv

po datumu

po temi

Predlozi

STYLERS predstavlja

Kategorije

STYLERS Facebook